آلودگی هوا یکی از جدیترین تهدیدهای سلامت عمومی در سراسر جهان است، بهویژه بهدلیل ذرات معلق ریز (PM2.5) و درشت (PM10) که میتوانند به عمق ریهها نفوذ کرده و باعث بیماریهای مزمن شوند. در حالیکه رابطه بین آلودگی هوا و بیماریهای تنفسی شناخته شده است، سازوکار دقیق آن در سطح ایمنی بدن هنوز در حال کشف است.
مطالعهای جدید از دانشگاه ملی پوسان کره جنوبی نشان میدهد که قرارگیری مزمن در معرض PM2.5 و PM10 باعث تحریک استرس اکسیداتیو و فعالسازی مسیر NRF2 میشود. این مسیر که بهطور طبیعی از بدن در برابر آسیبهای محیطی محافظت میکند، در مواجهه طولانیمدت موجب تغییر تعادل سیستم ایمنی به سمت التهاب آلرژیک نوع TH2 میشود.
در آزمایشهایی که روی موشها انجام شد، گروهی که در معرض PM2.5 و PM10 قرار گرفتند، علائم شدیدتری از التهاب ریوی شامل ضخامت دیواره آلوئول، نفوذ سلولهای ایمنی و زخمشدگی بافت ریه را نشان دادند. همچنین، سطح آنتیبادیهای مرتبط با آسم مانند IgE و IgG1 افزایش یافت.
نکته جالبتوجه این است که پاسخهای ایمنی نوع TH1 که معمولاً از بدن محافظت میکنند، کاهش یافتند و بهجای آن، پاسخهای نوع TH2 که با بیماریهای آلرژیک مرتبط هستند، افزایش پیدا کردند. این نشان میدهد که ذرات معلق هوا نهتنها به بافت ریه آسیب میزنند، بلکه سیستم ایمنی را نیز به شکل خطرناکی تغییر میدهند.
در نهایت، پژوهشگران پیشنهاد میکنند که کنترل استرس اکسیداتیو و تنظیم مسیر NRF2 میتواند راهکاری نوین برای پیشگیری یا درمان بیماریهایی مانند آسم باشد. این یافتهها همچنین بر لزوم تشدید مقررات کیفیت هوا برای حفظ سلامت جمعی تأکید دارند.
